محمد عبد الله دراز (مترجم: عطائى)
64
دستور الأخلاق في القرآن (آئين اخلاق در قرآن) (فارسى)
است كه ضرورت ايجاد يك نهضت اخلاقى را ايجاب مىكند ، با هدف ساختن انسان آرمانى ، انسان آينده و انسان انقلابى با تمام افتخارات دور و نزديكى كه دارد ؛ و بدين وسيله براى وطن ابزار لازم براى رسيدن به افقهاى تمدّن مورد نظر ، كامل مىشود . بسيار دشوار است كه يك انقلاب اخلاقى بدون راه و روش مشخصّ صورت بگيرد . و كتابى را كه امروز تقديم مىداريم ، متضمّن آن راه و روش است . كتاب به نام « دستور اخلاق در قرآن » پيام وجدان صادق ايمان است . اين كتاب مشكلات جهان بهويژه جهان عرب و اسلام را عميقا درك كرده و نگرش استوارى دارد به آنچه از راهنمايىها و اشارات دقيق در قرآن كريم آمده است و دربارهء آنچه از مناقشات و اختلافهاى تفسيرى و يا نظرات مقارن فلسفى وجود دارد ، به دقّت داورى نموده است . دربارهء نويسندهء كتاب ، جز اين معتقد نيستم كه وى در عالم برزخ كمال خرسندى را دارد ، درحالىكه او از عالم بالا اشراف دارد و مىبيند كه سخن راست او دوباره به زبان قرآن حركت نويى را آغاز كرده تا در ساختن زندگى و ساختن انسانى مسلمان سهيم باشد كه جايگاه خود را جز در ميدانهاى مبارزه ، و صحنههاى پيكار در برابر دشمنان خدا و دشمنان اخلاق قرآنى ، نمىيابد . ترديدى نيست كه جنگ ما با صهيونيستها و همپيمانانشان درازمدّت است و به حق برندهترين اسلحهء اين پيكار آن است كه به اخلاقى مجهّز شويم كه خيانت ، سستى ، كوتاهى و غفلت را در برابر دشمن حرام مىشمرد و بذل و بخشش ، فدا كردن جان و مال را واجب مىداند . و در مواجهه با خطر بر دوام بيدارى پا مىفشارد : وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَ أَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً واحِدَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ إِنْ كانَ بِكُمْ أَذىً مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَ خُذُوا حِذْرَكُمْ . « 1 » اين است همان تنها راه اصلاح ؛ راه نهضت اخلاقى و هيچ راه ديگرى جز اين نيست . من اميدوارم در موضعى باشم كه هدفم دعوت به راه خير و كاستن از حجم عظيم مشكلات اخلاقى و حلّ آن براساس تعاليم قرآنى باشد كه دربارهء پيامآور آن گواهى خداى عزّ و جلّ ، بدين عبارت
--> ( 1 ) - نساء ( 4 ) آيه 102 : « دشمن همواره در كمين است كه از فرصت استفاده كند و دوست مىدارد كه شما از سلاح و متاع خود غافل شويد و يكباره به شما حملهور شود . و گناهى بر شما نيست ؛ اگر از باران ناراحت باشيد و يا بيمار شويد كه در اين حال سلاح خود را بر زمين بگذاريد ، ( ولى با اين همه ) حتما آنها را با خود داشته باشيد ( تا خود را حفظ كنيد . »